EDEBİYATIMIZDA İLKLER ( BULMACA SORULARI )
1) Türk edebiyatında batılı anlamda ilk edebiyat tarihi taslağı (1.Dönem Tanzimat Edb. /Ziya Paşa 1874)
2) Tanzimat döneminin ilk tiyatro eseri. ( Yazarı: Hayrullah Efendi )
3) Türk edebiyatında ilk makale. ( 1. Dönem Tanzimat Edb. / Şinasi / 1860 )
4) Türk edebiyatında ilk atasözleri kitabı (Şinasi / 1863 / 1. Dönem Tanzimat Edb. )
5) Türk edebiyatında ilk şehir romanı ( M. Şevket Esendal / Cumhuriyet Dönemi  )
6) Türk edebiyatında sahnelenen ilk tiyatro eseri (1. Dönem Tanzimat Edb. / Namık Kemal 1873 )
7) Türk edebiyatında ilk roman ( 1. Dönem Tanzimat Edb. / Şemsettin Sami 1872 )
8)   Türk edebiyatında destandan halk hikâyesine geçişin ilk örnekleri
9) Türk edebiyatında batılı anlamda ilk hikâye kitabı (1. Dönem Tanzimat Edb./1871 A. Mithat Efendi)
10)  Türk Dili ve Edebiyatının edebî değer taşıyan ilk yazılı örnekleri ( 8. yüzyıl / Köktürk Alfabesi’yle…)
11) Türk edebiyatında ilk köy romanı (2. Dönem Tanzimat Edebiyatı / Nabizâde Nâzım / 1890 )
12)  Türk edebiyatında ilk bibliyografya sözlüğü (17. yüzyıl / Kâtip Çelebi )
13) Türk edebiyatında aruz ölçüsünün ilk defa kullanıldığı, mesnevi nazım şekliyle yazılmış ilk eser; ilk siyasetnâme ve İslâmî Devir Türk Edebiyatının ilk yazılı ürünü  (11. yüzyıl / Yusuf Has Hacip ) 
14) Türk edebiyatında ilk resmî gazete (1. Dönem Tanzimat Edb. / 1831 )
15) Türk edebiyatında batılı anlamda ilk tiyatro eseri (1.Dönem Tanzimat Edb./ İbrahim Şinasi / 1860 / Tek perdelik komedi / Görücü usulüyle evlenmenin eleştirisi yapılır.)
16) Türk edebiyatında ilk çeviri roman (Yusuf Kâmil Paşa tarafından…/ Fenelon’dan…1859 / 1.DönemTanzimat Edb.)
17) İlk Türkçe özel gazete (1. Dönem Tanzimat Edb. / 1860 / Şinasi ve Âgâh Efendi tarafından…)
18) Türk edebiyatında ilk çocuk şiirleri (Servet-i Fünûn Edb. /  Tevfik Fikret / Sade dille ve hece ölçüsüyle..)
19) Türk edebiyatında ilk başarılı psikolojik roman (Servet-i Fünûn Edb. / Mehmet Rauf / 1900 )
20) Avrupa’daki yaşayışı ayrıntılarıyla veren, yabancı bir ülkede, yabancı kahramanlar arasında geçen bir macerayı anlatan ilk tiyatro eserimiz ( 2. Dönem Tanzimat Edb. / Abdülhak Hamit Tarhan / 1918 )
21)  İlk divanı tertip ettiği için divan edebiyatının kurucusu sayılan şâirimiz ( 14. yüzyıl divan şâiri)
22) Türk edebiyatında ilk pastoral şiirler ve ilk basılan şiir kitabı ( 2. Dönem Tanzimat Edb. / 1879 / Abdülhak Hamit Tarhan )
23) Türk edebiyatında ilk başarılı psikolojik roman denemesi(2.Dönem Tanzimat Edb / Nabizâde Nâzım / 1894 /1896 )
24) İlk edebi mektup ve süslü nesrin en güzel örneği (16. yüzyıl / Fuzuli /  Azeri sahası )
25) Türk edebiyatında ilk teknik roman (Servet-i Fünûn Edb. / Halit Ziya Uşaklıgil /1897 ) 26) Aruz ölçüsüyle yazılmış ilk tiyatro eserimiz ( 2. Dönem Tanzimat Edb. / 1880 / Abdülhak Hamit Tarhan)
27) Türk edebiyatında ilk mensur şiirler ( Servet-i Fünun Edb. / Mehmet Rauf / 1901, 1925 )
28) Türk edebiyatında yazılış bakımından ilk realist roman ( 2. Dönem Tanzimat Edb. / 1895 / Recaizade Mahmut Ekrem )
29) Türk edebiyatında ilk eleştiri ( 1. Dönem Tanzimat Edb. / Namık Kemal /1885 )
30) Türk edebiyatına sone, terza-rima gibi batılı nazım şekillerini kazandıran, müstezat nazım şeklini “serbest müstezat”a dönüştüren, Türk edebiyatına konu bütünlüğünden kaynaklanan kompozisyon güzelliği anlayışını getiren, nazım cümlelerini nesir cümlelerine yaklaştırarak beyit bütünlüğü anlayışını kıran, Türk şirine parnasizmi getiren şâirimiz ( Servet-i Fünun Edb. / Tevfik Fikret )
31) Yayın tarihi bakımından ilk realist romanımız  ( 2. Dönem Tanzimat Edb. / 1889 / Sami Paşazade Sezai )
32) Türk edebiyatında ilk tezli roman ( 1932 / Yakup Kadri Karaosmanoğlu / Cumhuriyet Dönemi )
33) Türk edebiyatında batılı anlamda ilk edebi roman ( 1. Dönem Tanzimat Edb. / Namık Kemal / 1876)
34) Türk edebiyatında bildiri yayınlayan ilk edebi topluluk.
35) Türk edebiyatında ilk başarılı naturalist uzun hikâye ( 2. Dönem Tanzimat Edb. / 1890 / Nabizâde Nazım )
36) Türk edebiyatında Anadolu Türkçesi’nin ilk sözlüğü kabul edilen  “Lehçe-i Osmani  “  (1877 ) adlı eserin yazarımız ( 1. Dönem Tanzimat Edb. )
37) Adı bilinen ilk Türk ozanı ( İslâmiyetten Önceki Sözlü Türk Edb. ‘ nda… )
38) İlk divan şâirimiz  ( 13. yüzyıl )
39) Türk şiirinde Tanzimat sonrasında “TÜRK” sözcüğünü Muallim Naci ‘den sonra (Türk-Yunan Savaşı esnasında ) korkusuzca kullanan ilk şâirimiz.(Milli Edebiyat Akımı şâirimiz / 1897 / Yeni Asır Gazetesi )
40) İlk hamse şâirimiz ( 15. yüzyıl / Çağatay sahası )
41) Türk edebiyatında ilk tiyatro eseri (  İskerleç adlı bir yazara âit.
42) Türk edebiyatında ilk hikâyeler ( 1. Dönem Tanzimat Edb./ 1872 /  Emin Nihat )
43) Türk edebiyatında ilk tezkire ( Ali Şir Nevai /  15. yüzyıl Çağatay sahası )
44) Türk edebiyatında hece ölçüsüyle yazılmış ilk tiyatro ( 2. Dönem Tanzimat Edb. / 1877 / Abdülhak Hamit Tarhan )
45) Türk edebiyatında ilk defa “vatan” ın tanımını yapan, vatan sevgisini bir fikir akımı haline getiren edebiyatçımız ( 1. Dönem Tanzimat Edb. )
46) Türk edebiyatında ilk gezi yazısı ( Evliya Çelebi / 17. Yüzyıl )
47) Elimizde şiiri bulunan ilk Türk ozanı ( İslâmiyetten Önceki Türk Edb. )
48) Adı bilinen ilk Türk yazarı ( 8. yüzyıl / Orhun Yazıtları’ nın yazarı )
49) Türk edebiyatında ilk mizah dergisi ( Teodor Kasap tarafından çıkarılmıştır. )
50) Türk edebiyatında ilk hatıra yazısı  ( 15. yüzyıl Çağatay sahası / Babürşah )
51) Türk edebiyatında mülâkat biçimindeki ilk röportaj yazısı  (1. Dönem Tanzimat Edb. / Ziya Paşa )
52) Türk edebiyatında ilk süslü nesir yazısı  ( Sinan Paşa / 15. yüzyıl )
53) Türk edebiyatında ilk realist küçük hikâyeler ve ilk basılan hikâye kitabı (2. Dönem Tanzimat Edb. / 1892 / Sami Paşazâde Sezai )
54) Anadolu’da yazılmış ilk tezkire (1538 / Sehi Bey )
55) Tekniği bugün bile aşılamayan ilk büyük Türk romanı (Servet-i Fünun Edb. / 1900 /  Halit Ziya Uşaklıgil)
56) Türk edebiyatında noktalama işaretlerini ilk defa kullanan isim (1. Dönem Tanzimat Edb. )
57) Türk edebiyatında ilk antoloji olan “Harabat Antolojisi” nin yazarı ( 1.Dönem Tanzimat Edb.)
58) Türk edebiyatında ilk tarihi roman  (1. Dönem Tanzimat Edb. / 1880 / Namık Kemal )59) Türk edebiyatında ilk yarı resmi gazete (1. Dönem Tanzimat Edb. / 1840)
60) Türkçe’nin ilk dilbilgisi, folklor kitabı ve ilk sözlüğü (Kaşgarlı Mahmut / 11. yüzyıl )
61) Divan edebiyatında ilk kadın şâir { Asıl adı: Zeynün Nisa  /15. yüzyıl / (  ? – 1474 )
62) Avrupaî Türk Edebiyatının ilk kadın şâiri  (1862 -1918 ), edebiyat dünyasında “Nigar binti Osman” adıyla tanınırdı.
63) Tanzimattan sonra  “TÜRK” sözcüğünü ilk defa Türk şiirinde ilk defa kullanan şâirimiz. (“Ben ki bir Türk’üm unutmam Caber’i” / Ertuğrul Bey Gazi şiirinden…/ 1891 )
64) Batıdan yapılan ilk edebi tercüme  (Münif Paşa tarafından…/1859 )
65) Türk Edebiyatının ilk mizah sözlüğü  ( Direktör Âlî Bey /  1897 )
66) Türk Edebiyatında ilk ilmi sözlük  (1. dönem Tanzimat Edeb. / Şemsettin Sami / 1900 )

                                                                                                                Hazırlayan: Cemal BERBER                                                                                               Üsküdar Hacı Sabancı Anadolu Lisesi                                                                                                       Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni